Waterstofinstallatie voor monumentale panden in Lochem
Bouw installatie voor woningen op waterstof in Lochem van start
21 juni 2022
In Lochem (Gld) is de bouw gestart van de installatie waarmee later dit jaar waterstof via het bestaande aardgasnet naar woningen in de wijk Berkeloord wordt getransporteerd. Met een proefproject wil netwerkbedrijf Alliander onderzoeken of waterstof een goed alternatief is voor het verwarmen van een deel van de woningen in de wijk.
Unieke pilot
Er is nog weinig ervaring met het transporteren van waterstof door bestaande gasleidingen. Daarom gaat Alliander in Lochem demonstreren hoe dit werkt. Dat gebeurt samen met de bewoners van 10 woningen en energiecoöperatie LochemEnergie. In de wijk Berkeloord staan veel oudere, monumentale woningen die moeilijk zijn te isoleren. De woningen van de bewoners die meedoen aan de pilot worden vanaf dit najaar verwarmd met waterstof. In de woningen wordt de bestaande cv-ketel vervangen door een ketel die geschikt is voor waterstof.
Hannah Hogenkamp, directeur Innovatie bij Alliander: “De pilot in Lochem heeft twee doelen. Het is de eerste keer in Nederland dat bestaande, bewoonde woningen verwarmd gaan worden met waterstof dat stroomt door de reeds bestaande gasleidingen. We willen aantonen dat dat mogelijk is. Het is namelijk een belangrijke ontwikkeling omdat in Nederland ruim 100.000 kilometer gasleiding in de grond ligt die we met de energietransitie niet zomaar verloren willen laten gaan. Daarnaast willen we ook veel leren over de techniek en het onderhoud van de installaties en leidingen.”
Invoedinstallatie
Om de proef met waterstof in Lochem mogelijk te maken, worden inmiddels verschillende voorbereidingen getroffen. Zo zijn onlangs extra leidingen aangelegd om de woningen die niet mee doen met de proef van aardgas te kunnen blijven voorzien.
De woningen die meedoen aan de proef ontvangen straks waterstof vanuit een distributiepunt aan de Stijgoord in Lochem. Deze week is daar begonnen met de bouw van de opslag-, reduceer- en odorisatie-installatie. In deze zogenaamde invoedinstallatie wordt de druk van de waterstof geregeld en wordt deze voorzien van een geurstof omdat waterstof van nature geurloos is. Westfalen Gassen Nederland BV bouwt en beheert de installatie. Zij zullen vanaf komend najaar ook de waterstof voor deze pilot leveren.
Tony Moes, Manager Sales en Marketing bij Westfalen Gassen Nederland BV: “Er zijn veel initiatieven op het gebied van energietransitie en waterstof. Hierin willen wij als duurzame partner ons verder blijven ontwikkelen. We hebben veel expertise in huis als het gaat om het veilig produceren en transporteren van industriële gassen plus toepassingen van die gassen. We leveren al jaren waterstof aan onze industriële klanten. In deze pilot willen we meer kennis opdoen over het odoriseren van waterstof voor het verwarmen van woningen in een praktijksituatie.”
De bouw van de invoedinstallatie neemt ongeveer 4 maanden in beslag. In oktober van dit jaar wordt het waterstofnetwerk in Lochem in gebruik genomen.
Voor meer informatie over de pilot in Lochem klik hier
Lochem bereidt zich voor op waterstof
23 juli 2020
Nederland gaat van het aardgas af en dat betekent dat huizen op een andere manier verwarmd zullen moeten worden. Eén van de oplossingen kan waterstof zijn. Maar wat doet waterstof in de gebouwde omgeving? En wat betekent het voor de bestaande aardgasleidingen? Dat zijn we aan het onderzoeken. Bijvoorbeeld in Lochem. Wat gebeurt daar nu?
Wat onderzoeken we in Lochem en waarom?
Er is in Nederland weinig praktijkervaring met de distributie van waterstofgas door de bestaande aardgasleidingen. Maar het inzetten van het bestaande net – voor de distributie van duurzaam gas – zou een zeer interessante oplossing kunnen zijn. Mede vanwege de beschikbaarheid en de leveringszekerheid van waterstof verwachten wij dat het toepassen van waterstof in woningen pas na 2030 een rol van betekenis gaat spelen. Toch voeren wij nu al pilots uit. Zo gaan we in Lochem via een pilot 10 woningen voorzien van waterstof om ervaring op te doen. Met de kennis die we opdoen, kunnen we ons goed voorbereiden op de toekomst. Dat doen we in een wijk waar veel oudere, monumentale woningen staan, die moeilijk te isoleren zijn. Deze woningen zijn daarom minder geschikt voor de toepassing van andere warmte-alternatieven, zoals warmtepompen of een aansluiting op een warmtenet. Het bestaande aardgasnet op een veilige manier inzetten voor waterstof is voor ons in deze wijk in Lochem het belangrijkste leerdoel.
En wat komt er allemaal bij zo’n pilot kijken?
Een heleboel! Het grote voordeel was dat de vraag voor een alternatief voor aardgas vanuit de bewoners zelf kwam. We hebben uit een grote groep geïnteresseerden een cluster van woningen geselecteerd. Energiecoöperatie LochemEnergie en Remeha hebben deze woningen onderworpen aan een technische schouw. Hierbij werd bijvoorbeeld gekeken naar het huidige gasverbruik, warmteverlies en isolatiemogelijkheden. De onderzoeken gaven inzicht in concrete mogelijkheden om energie te besparen en of de waterstofketels van Remeha aan de verwachte warmtevraag kunnen voldoen. De woningen moeten hun gasverbruik kunnen terugbrengen naar ongeveer 3.500 m3 per jaar. Op basis van de uitkomsten van de onderzoeken, hebben we 8 woningen voor het definitieve cluster gekozen. Om alle technische uitdagingen in kaart te brengen, hebben we samen met Kiwa een demowoning ontworpen, het Hydrogen Experience Centre.
Waar dient die demowoning voor?
Om in Lochem met de pilot te kunnen starten, was nog veel uit te zoeken. Van de werking van verschillende componenten achter elkaar, tot monteurs die in hun storingsdienst moeten weten hoe ze met een eventuele storing moeten omgaan. Daarom is in de demowoning een proefopstelling gemaakt van de situatie in Lochem. De demowoning dient daarmee als scholingsplaats voor de monteurs die de nieuwe waterstofinstallatie moeten gaan aanleggen, omdat veiligheid een heel belangrijk aspect is in dit traject.
Hoe krijgen we straks het waterstof bij de woningen?
We kijken naar leveringsmogelijkheden met een tubetrailer. Deze tubetrailer wordt buiten de wijk opgesteld en vanaf daar wordt het waterstof door het bestaande gasnet naar de betreffende woningen gebracht. We hopen uiteindelijk groene waterstof te kunnen distribueren. Groene waterstof wordt gemaakt uit duurzame energie (zon- en/of windenergie), alleen is daar nu nog te weinig van beschikbaar.
Wanneer gaat het waterstof door de aardgasleiding in Lochem?
Dat zal in het najaar van 2022 zijn. Momenteel werken we toe naar het opstellen van contracten met de betreffende bewoners.